Een citaat dat realisme en hoop combineert, nodigt iedereen uit om niet op te geven, zelfs wanneer alles verloren lijkt. “Hoe moeilijk het leven ook lijkt, er is altijd iets wat je kunt doen en waarin je kunt slagen. Het belangrijkste is om niet op te geven.” Deze uitspraak, toegeschreven aan Stephen Hawking, dient als een krachtige herinnering in tijden van onzekerheid.

Hawking ontkent de moeilijkheid van het leven niet en biedt geen magische oplossingen, maar benadrukt een cruciaal idee: zelfs in de meest complexe situaties is er altijd ruimte voor actie.

De kern van de boodschap ligt in de gedachte dat “er altijd iets” te doen is. In het geval van overweldigende problemen kan het gemakkelijk zijn om het gevoel te hebben dat alles verloren is en dat er niets meer te doen valt. Hawking stelt echter het tegenovergestelde voor: terwijl het misschien niet mogelijk is om alles in één keer op te lossen, is het wel mogelijk om progressie te boeken, om een stap te zetten en om op bepaalde momenten vooruitgang te boeken. Vaak opent die kleine beweging onverwachte wegen.

Het tweede deel van het citaat – “het belangrijkste is om niet op te geven” – verwijst niet naar blinde koppigheid, maar naar het vasthouden aan de poging. Volharden betekent niet altijd hetzelfde blijven herhalen; het kan ook inhouden dat je van strategie verandert, om hulp vraagt, je verwachtingen bijstelt, een pauze neemt en opnieuw probeert. Opgeven daarentegen betekent het opgeven van de kans om iets anders te proberen.

Er is daarnaast een diepe emotionele interpretatie. In moeilijke tijden is het normaal om je te schamen omdat je vastloopt of bepaalde resultaten niet behaalt. Hawking’s uitspraak biedt een alternatieve kijk: succes hoeft niet altijd groot of vanzelfsprekend te zijn. Soms is het gedeeltelijk, klein of stil, maar het blijft een vorm van prestatie en persoonlijke vooruitgang.

Wie was Stephen Hawking?

Stephen Hawking (1942–2018) was een vooraanstaande Britse theoretisch natuurkundige en kosmoloog, wereldwijd erkend voor zijn bijdragen aan de studie van zwarte gaten en het ontstaan van het universum. Hij verwierf enorme populariteit met zijn populair-wetenschappelijke boeken, met name “A Brief History of Time” (1988), dat complexe wetenschappelijke concepten toegankelijk maakte voor miljoenen lezers.

Op 21-jarige leeftijd werd bij Hawking amyotrofische laterale sclerose (ALS) gediagnosticeerd, een neurodegeneratieve ziekte die zijn mobiliteit en spraak geleidelijk aantastte. Ondanks de medische prognoses heeft hij een lange en briljante academische carrière opgebouwd. Zijn woorden over niet opgeven komen voort uit eigen ervaring en geven daarmee elke uitspraak een bijzondere betekenis.

Temidden van wetenschap, persoonlijke ervaring en menselijkheid blijft het citaat van Hawking een krachtige motivatie: het belooft niet dat alles goed zal komen, maar herinnert ons eraan dat het altijd de moeite waard is om te proberen. Deze filosofie beschrijft geslaagd een groot deel van het leven van Hawking, dat gekenmerkt werd door talloze uitdagingen.